بشنو این نی چون حکایت می کند

مولانا و جهان ما

١۷ دسامبر (٢٦ آذرماه) برای تمام جهان روز بزرگی است، این روز، روز وصال مولانا با مرگ در سال ١٢۷٣میلادی است.
روز جهانی "مولوی" بزرگداشت سفر ?بزرگترین صوفی ایرانی قرن سیزدهم میلادی از دیار ما است.
چرا صدای مولوی پس از ۷٠٠ سال همچنان در گوش جهانیان پیچیده است؟

مولانا می گوید: «من نه مسیحی و نه یهودی ام، نه هندو، نه بودایی و نه ذن. من از شرق یا غرب نیامده ام، من به معشوقم تعلق دارم.»

تیمی ام ز ترکستان، نیمی ام ز فرغانه

نیمی ام ز آب و گل، نیمی ام ز جان و دل
"مولوی" بیش از هر شاعر دیگری ، "نادیده ها" را دیده و به توصیف غیر قابل وصف ها پرداخته است. او عرش را در هر چیزی جست و جو کرده است؛ در آواز، در سماع، در طبیعت و در دوستی و خدا برای او در حکم "معشوق" بوده است.
به همین دلیل است که در بیست سال گذشته، ترجمه های انگلیسی آثار مولوی در فروش، آثار شکسپیر را پشت سر گذاشته است.
***
مجله "تایمز" در شماره سی و یک دسامبر چهار سال پیش"مولانا" را "صوفی قرن" نامیده است.
فیلمنامه فیلم تخیلی جدیدی نیز که درباره "ادیسه روانی یک زن" در تورنتو ساخته شده، با الهام از حس اشعار مولوی نوشته شده است.
فیلمنامه "مولوی-جذبه شدن" نوشته "تینا پتروا" و "استفن رولوف" با الهام از چیزی نوشته شده است که به نظر الهام بخش نمی آید: "یک سانحه اتوموبیل".
"تینا پتروا" با کمک "بارکز" مترجم آمریکایی آثار مولوی، جشنواره صلح "مولانا" را نیز در سال ١٩٩٩ در تورنتو برگزار کرده است.
روز هفده دسامبر به ابتکار "پتروا" در جهان به عنوان "روز مولانا" شناخته شده است .

***
به مناسبت هشتصدمین سال تولد مولانا در سال ٢٠٠۷ میلادی، مسابقه بزرگ صلح مولانا در قونیه برگزار می‌شود.

داستان‌هایی از مثنوی مولانا از سوی «سیف الاسلام خلیفه» در بنگلادش به زبان بنگالی چاپ و منتشر شد.
?این كتاب كه توسط انتشارات پایرا و به شمارگان دو هزار نسخه چاپ شده‌، زندگی‌نامه مولوی و ده داستان از مثنوی است.
داستان‌های آزمون یقین‌، پسرحسود‌، پادشاه و خدمتكار، بازرگان و طوطی‌، گنگ‌، غریبه‌، خرس و مرد گیج‌، قریب دوستان‌، دانش آموزان و بیماری استاد‌، شاهزاده و مادربزرگ از جمله‌ داستان‌های ترجمه شده این كتاب هستند.

***
خانه مولانا در شهرزاد گاهش، بلخ گشایش یافت.
لوكسن باركس پژوهشگر آمریكایی و مترجم مثنوی معنوی در آمریكا هم گفت: «مثنوی مولانا در ده سال اخیر جزو پر فروش‌ترین كتاب‌های ایالات متحده بوده و او به این جا آمده است تا تاكیدی مجدد بر نزدیكی فرهنگی دو كشور كند.»

باركس با اشاره به دغدغه‌های عرفانی مولانا افزود: «جهان امروز، پس از هر زمان دیگری به اندیشه‌های افرادی چون مولانا احتیاج دارد.»

«مهدی میگانی» پژوهشگر ایرانی مقیم آمریكا كه اجرای این پروژه بر عهده او بوده، نیز گفت: «پس از دو سال تلاش بالاخره پروژه خانه مولانا افتتاح شد.»

وی امیدوار است كه در سال‌های آینده دانشگاه عرفان و بیمارستان مولانا در كنار خانه مولانا ساخته شود.

میگانی در پایان افزود: «افغانستان، دنیای پارسی زبان و جهان هر روز بیش از پیش با اندیشه ژرف و شگرف مولانا آشنا می‌شود كه از این منظر مثنوی و دیوان شمس همچون دو چشمه پایان ناپذیر برای زندگی بشرند.».

?همايش بزرگداشت مولانا و چهره‌هاي برجسته ادبيات ايران در هفدهم آبان در سالن «ويليام شو» در دانشگاه دلاسال مانيل برگزار شد.

***

تازه ترين ترجمه اشعار مولوي از سوي انتشارات رانينگ پرس بوك در تيراژي بالا دو روز ديگر وارد بازار كشور انگلستان مي شود. مايكل گرين ابيات اين كتاب را از ميان اشعار كمياب مولوي كه هرگز ترجمه نشده است، انتخاب و ترجمه كرده است.

***

تقويم سال 2006 ميلادي همراه با اشعار و غزلياتي از مولانا و تصويرگري مايكل گرين از سوي يك ناشر انگليسي به بازار نشر انگلستان عرضه مي شود.

***
کتاب تازه به اتمام رسیده جلال ستاری به این می پردازد که چرا زنی در راه تقرب به خدا یار و مونس مولانا نمی شود. ستاری در «عشق نوازی های مولانا» مناسبات مولانا با شمس، حسام الدین چلپی وصلاح الدین زرکوب را شرح می دهد.
 

سبز باشید. محمود کویر